Wanneer mensen gaan scheiden, gaat het gesprek vaak over het huis, de kinderen en alimentatie. Pensioen komt meestal pas later aan bod. Dat is begrijpelijk, want pensioen voelt voor veel mensen abstract en ver weg. Toch verandert er vanaf 1 januari 2026 zoveel, dat ik pensioen in mediation niet langer kan zien als een bijzaak. Integendeel: pensioen is een onderwerp dat bewuste keuzes vraagt, juist omdat de gevolgen pas later zichtbaar worden.
Met de invoering van het nieuwe pensioenstelsel wordt pensioen persoonlijker en minder vanzelfsprekend. Dat heeft directe impact op hoe pensioen wordt verdeeld bij scheiding.
Met de invoering van het nieuwe pensioenstelsel wordt pensioen minder collectief en meer persoonlijk. Waar pensioen vroeger vaak werd gezien als een vast en voorspelbaar bedrag, wordt het voortaan sterker gekoppeld aan:
Doordat pensioen in het nieuwe stelsel persoonlijker wordt en meebeweegt met beleggingen, verandert ook de manier waarop pensioen wordt verdeeld bij scheiding. Waar pensioen vroeger vaak werd gezien als een relatief vast recht, wordt het nu een vermogen met waarde én risico.
Een van de grootste veranderingen zie ik bij het partnerpensioen. Tot nu toe gingen veel mensen ervan uit dat het partnerpensioen na scheiding automatisch geregeld was. Vanaf 1 januari 2026 is dat niet meer zo. Partnerpensioen wordt bij overlijden niet meer standaard verdeeld na scheiding. Sterker nog: er is geen recht meer, tenzij dit expliciet wordt vastgelegd in het convenant of in pensioenafspraken. Geen afspraak betekent dus ook echt: geen partnerpensioen voor de ex-partner bij overlijden. Dit is een fundamentele verandering.
Ook het pensioen van de ex-partner zelf verandert. In het nieuwe stelsel wordt dit steeds vaker een eigen pensioenrecht. Dat betekent dat het pensioendeel van de ex-partner:
Het risico ligt daarmee bij degene die het pensioen ontvangt. Waar pensioen vroeger vooral werd gezien als zekerheid, vraagt het nieuwe stelsel om een realistische blik op risico’s. Dit is geen goede of slechte ontwikkeling, maar wel iets waar je bewust voor moet kiezen.
Door het nieuwe pensioenstelsel is pensioen bij scheiding niet langer een standaard onderdeel dat vanzelf goed geregeld is. Partnerpensioen is niet meer automatisch geregeld en het pensioen van een ex-partner wordt een eigen recht met eigen rendement en risico. Dat betekent dat niets vastleggen grote gevolgen kan hebben. Pensioen vraagt daarom om bewuste keuzes, duidelijke afspraken en goede begeleiding tijdens de scheiding.
De veranderingen in het pensioenstelsel maken duidelijk dat pensioen bij scheiding aandacht verdient. Partnerpensioen is niet meer automatisch geregeld en het pensioen van een ex-partner wordt een eigen recht met eigen rendement en risico. Door hier tijdens mediation bewust bij stil te staan, ontstaat duidelijkheid en grip op de toekomst. Wil je weten wat deze veranderingen betekenen voor jouw situatie? MH Scheiden helpt je graag verder.